نوبويوشى فورو كاوا ( مترجم : هاشم رجب زاده و كينيجى ئه اورا )

34

سفرنامه فورو كاوا ( فارسى )

مىشود ) بود . در هشت سالگى به بندر يوكوهاما رفت و پس از آن‌كه در جوان‌سالى به كارهاى ساختمانى پرداخت ، چون به زبان خارجى در كارش نياز داشت به تشويق پدرش انگليسى آموخت . در سال‌هاى دههء 1860 كه سيبولد Siebold آلمانى Alexander Gerog Gustav ( 1846 - 1911 ) و - Von به ژاپن آمد ، هنوز زبان اينجا را نمىدانست ، و يوكوياما او را در يادگيرى آن يارى داد و انگليسى خود را هم بهتر كرد . آنگاه به درخواست سيبولد كار مترجمى در سفارت انگليس را پذيرفت . او در سال 1873 با كيهاچيرو اوكورا Kihachiro Okura شركت اوءكوراگومى Okragumi را تأسيس كرده و او در سال 1875 رئيس شعبهء اين شركت در لندن شده بود . يوكوياما با زبان انگليسى آشنايى داشت ، با وجود او گروه سفارت ژاپن در ايران نياز چندان به گرفتن مترجم نداشت ، چنان كه در تهران در روز باريابى نزد ناصر الدين شاه مترجم هندى هيأت پيشتر اخراج شده بود و يوكوياما مذاكرات را ترجمه مىكرد . مترجم هندى از دولت ژاپن مبلغ 1400 ين كه آن روزها پول هنگفتى بود گرفت ، اما كار قابلى نكرد . در اسناد وزارت خارجه ژاپن پيش‌نويس ابلاغيه‌اى از رئيس ادارهء بازرگانى وزارت ماليه هست كه نشان نمىدهد كه يوكوياما در سفر نمايندهء تجّار بود . اين در سفرش به ايران همچنان‌كه زبان انگليسى و توان ترجمهء خود را بهتر مىكرد ، در پى بازاريابى براى چاى ژاپن و نيز سرگرم بررسى وضع بازار ايران بود . با اين همه خوب دانسته نيست كه او چرا با هيأت سفارت همراه شد . در گزارش يوشيدا به وزارت خارجه كه اكنون در آرشيو اسناد رسمى ژاپن ( « كوكوريتسو كوبونشوكان » Kokuritus - Kobunshokan ) نگاهدارى مىشود نيز مطالبى در اين‌باره نمىيابيم . پس از سفر ايران ، يوكوياما كه در شركت اوكوراگومى مقام سوم را داشت با كيهاچيرو اوكورا و ديگران « هتل امپراتورى » ( « در ژاپنى » Imperial Hotel Teikoku Hotel ) را تأسيس كرد . محتواى سفرنامه اين نخستين كتابى است كه احوال ايران را از چشم تيزبين و نگاه كارشناسانهء نظامى در ديدگاه خوانندگان ژاپنى نهاد . ايران و ژاپن در آن سال‌ها به تجدّد چشم داشتند و در اين راه قدم برداشته بودند ، و آوازهء پيشرفت ژاپن در اين مسير رفته‌رفته در آن سوى خاور هم مىرسيد . با توفيق نهضت تجدّد و بنياد شدن حكومت تازهء ميجى ، بسيارى از ديوانسالاران نظام كهنه هم به اين دولت و دستگاه راه يافتند ، و فوروكاوا يكى از اينان بود . خواننده در اين كتاب نه فقط ارزيابى قشون ايران ، كه خصلت سربازان و ديوانسالاران ژاپن آن روزگار را مىيابد .